p7060832Johannes Maximilian Avenarius urodził się 7 stycznia 1887 w Gryfowie Śląskim. Znany malarz oraz grafik. Przedstawiciel ekspresjonizmu. Zyskał rozgłos m.in. jako autor ilustracji do dzieł Gerharta Hauptmanna, z którym to łączyła go wieloletnia przyjaźń. W 1922 r. na zlecenie śląskiego przedsiębiorcy, kolekcjonera i mecenasa sztuki, Maxa Pinkusa, wykonał dla Hauptmanna polichromię w hollu willi „Wiesenstein” w Jagniątkowie (patrz mapa poniżej). Malowidło przedstawia fantazyjnie splecione sceny z dzieł śląskiego noblisty. Dzięki wujowi, Ferdynandowi Avenariusowi miał możliwość pobierania nauki u Karla Hanuscha. Studiował w Dreźnie i Monachium. Jego prace zdobią wiele kościołów na Śląsku, i w Berlinie. Obok swojej działalności jako plastyk, pisał wiersze w dialekcie śląskim. W 1918 poślubił Elisabeth („Lili”) Reuter, córkę pisarki Gabrieli Reuter. Małżeństwo przetrwało jedynie cztery lata. W 1924 r. został profesorem Państwowej Szkoły Plastycznej w Plauen, którą w swoim czasie kierował Karl Hanusch. Za zaangażowanie na rzecz artystów takich jak Wassily Kandinski, Paul Klee i Lyonel Feninger, został w 1933 aresztowany oraz pozbawiony posady. Po wojnie został wysiedlony z Dolnego Śląska. Osiadł w berlińskiej dzielnicy Müggelheim. Jego grób znajduje się na cmentarzu Mikołaja w Görlitz.

Mapa Google nie jest dostępna w podglądzie - zapisz artykuł i zobacz na stronie efekt

 

von-moltke„Generał marszałek polny hrabia von Moltke kwaterował w tym domu w czasie podróży Sztabu generalnego w dniach 25-28 sierpnia 1875 roku” Na dwóch portretach od lewej hrabia von Moltke, na trzecim obrazie od lewej Otto von Bismarck, Albrecht Theodor Emil hrabia von Roon, Helmuth von Moltke. Helmuth Karl Bernhard von Moltke baron (od 1843), hrabia (od 1870) (ur. 26 października 1800 w Parchim, Mecklenburg-Schwerin, zm. 24 kwietnia 1891 w Berlinie) był słynnym pruskim generałem i feldmarszałkiem, reformatorem armii pruskiej, a potem niemieckiej.Pochodził ze starej, szlacheckiej rodziny. Karierę w pruskiej armii rozpoczął w 1822 jako porucznik, przechodząc ze służby duńskiej, w latach 1835-39 służył jako doradca wojskowy w imperium Ottomańskim. Od 1848 w sztabie generalnym, został 1858 jego szefem. Urząd ten pełnił do 1888 roku. 1 sierpnia 1867 hrabia von Moltke, zwany także „von Moltke Starszym” oraz „wielkim milczkiem” zakupił za 240 000 talarów majątek Krzyżowa koło Świdnicy. Rok później, 24 grudnia 1868 r. zmarła jego żona Marie Burt i została pochowana w mauzoleum w Krzyżowej. W 1891 r. obok niej spoczął również Helmuth von Moltke. Majątek Krzyżowa - patrz „krąg zamachowców na Hitlera” oraz „pojednanie polsko-niemieckie Mazowiecki-Kohl” (żródło m.in.: http://pl.wikipedia.org/wiki/Helmut_Karl_Bernhard_von_Moltke)

100_1241_0Ceniony publicysta, prozaik oraz poeta. Urodził się 10 marca 1929 roku w Milęcicach niedaleko Lubomierza. Od 1929 roku mieszkał w Gryfowie Śląskim, gdzie ukończył szkołę i odbył praktykę w kancelarii adwokackiej. W 1941 został wcielony do wehrmachtu. Odniósł rany podczas walk w Ardenach w 1944 roku. Pod koniec drugiej wojny światowej powrócił na Dolny Śląsk, gdzie pozostał do września 1945 roku.  W grudniu tego samego roku osiadł wraz z żoną Christel w Harleshausen na przedmieściach Kassel w Hesji. Po wojnie pracował jako likwidator szkód w towarzystwie ubezpieczeniowym. Zmarł 17 sierpnia 2006 w wieku osiemdziesięciu trzech lat. Pierwsze wiersze publikował w lokalnych gazetach „Greiffenberger Anzeiger” oraz „Bote aus dem Queistale”. W roku 1956 ukazał się pierwszy tomik jego wierszy „Winterliche Signatur” („Zimowa sygnatura”). Jego teksty ukazywały się w rozmaitych czasopismach związanych ze środowiskiem dawnych mieszkańców Gryfowa oraz w wydaniach książkowych. W roku 1963 przyznano mu prestiżową Nagrodę Literacką imienia Eichendorffa. Nakładem Oficyny Wydawniczej ATUT w polskim przekładzie ukazał się tomik „Zimowe strofy. Wiersze Ostatnie” oraz tomik "Stacje". Więcej informacji na temat  jego twórczości można znaleźć w książce „Silesia in litteris servata” Wyd. E. Białek, P. Ziminiak, Drezno 2009.

Ks. Rudolf Ujda urodził się 19 czerwca 1926 roku w Białogórze, położonej na południowy zachód od Lwowa w powiecie Gródek Jagielloński.

 

Walter Volland_1Spacerując po parku im. Adama Mickiewicza w naszym miasteczku. Mijamy często pusty cokół z niemieckimi zatartymi już napisami. Na cokole tym stał żołnierz jak widać na starych przedwojennych zdjęciach. Pomnik został postawiony celem upamiętnienia poległych młodych mieszkańców naszego miasta w czasie I Wojny Światowej. Pod koniec marca 1945 roku, gdy toczono ciężkie walki w okolicach Lwówka Śl. i Lubania Śl. Żołnierz został zdjęty z cokołu i schowany na terenie parku. Dokonali tego członkowie miejscowej grupy HJ, słusznie rozumując że pozostawienie tej rzeźby na cokole mogło doprowadzić do jej zniszczenia przez nacierające wojska radzieckie. Dlaczego zależało ówczesnym gryfowianom na ocalenie tej rzeźby ? Głównym powodem było to że autorem tego pomnika był urodzony w Gryfowie Śląskim 08 lutego 1898 roku, Walter g-123różne_1Volland. Rodzina Volland mieszkała w Gryfowie Śląskim od 1784 roku z pokolenia na pokolenie zajmując się stolarstwem. Walter był najstarszym synem majstra stolarskiego Gustawa Vollanda i w latach 1904 do 1912 roku uczęszczał do ośmioklasowej, ewangelickiej szkoły podstawowej w Gryfowie. Jego pasja i zamiłowanie do „ robienia” w drewnie, skłoniła do zapisania się do Szkoły Snycerskiej w Cieplicach ( dziś Szkoła Rzemiosł Artystycznych w Cieplicach). Jak sam wspomina - „ miałem dobrych nauczycieli takich jak Gustav Hering, Hans Borchenberger, Cirillo dell’ Antonio i Friedrich Hüllwerk” Głównym celem szkoły było kształcenie wysokiej klasy rzemieślników - rzeźbiarzy, snycerzy i stolarzy. W latach 1922–1940 funkcję dyrektora szkoły pełnił Cirillo dell’ Antonio. Dzięki jego aktywnej działalności zyskała ona bardzo dobrą renomę i kształciła coraz większą liczbę młodzieży z kraju i z zagranicy. Sukcesy szkoły zostały ukoronowane przyznaniem w 1935 r. tytułu Szkoły Mistrzowskiej dla Rzeźbiarzy Stolarzy. Uczniowie wraz z nauczycielami realizowali liczne zlecenia na pamiątki, meble, detale snycerskie, rzeźbione drogowskazy, krzyże cmentarne, szopki bożonarodzeniowe, podejmowali się też wykonania wyposażenia całych kościołów (m.in. w 1907 r. ambona i ołtarz główny ewangelickiego kościoła św. Łazarza w Poznaniu, 1910 r. wyposażenie kościoła w Legnicy, 1912 r. dwunastu apostołów w złotej sali poznańskiego ratusza oraz płaskorzeźby przedstawiające epizody z dziejów Jeleniej Góry w sali rajców miejskiego ratusza, które istnieją do dzisiaj. Walter Volland w 1916 roku zdaje egzaminy czeladnicze i udaje się na „wędrówkę”. Wędrówka to stary zwyczaj niemieckich rzemieślników. Młodzi fachowcy po zakończeniu szkoły obowiązkowo musieli przez rok przepracować za darmo (tylko za wikt i opierunek) w różnych zakładach, warsztatach na terenie całych Niemiec. Podpatrując pracę tamtejszych mistrzów. Walter Villand zaczyna swoją wędrówkę w Olszynie a kończy w Monachium. W miejscowości Goslar poznaje swoją żonę. Cały czas się uczy, zwiedza wystawy, muzea i uczęszcza na wieczorowe wykłady szkół artystycznych, dotyczącej sztuki i rzeźby. W 1922 roku do Cieplic ściąga go dyrektor jego szkoły professor dell’ Antonio. Zostaje wykładowcą w klasie snycerskiej. Za rzeźbę „ Chłopiec”otrzymuje w 1935 roku nagrodę miasta Wrocławia. W 1943 roku wcielony zostaje do Wermachtu. W sierpniu 1945 roku zostaje zwolniony z angielskiej niewoli i osiedla się w mieście rodzinnym swojej małżonki w Goslar. Tutaj tworzy dalej w drzewie, w kamieniu i brązie. Wykłada o rzeżbie na kursach i szkołach. Przewodniczy przez 20 lat grupie rzeźbiarzy „Hartz”. Mimo że jego rzeżby zdobią centralne miejsca w parkach różnych niemieckich miastach takich jak Goslar, Hameln i są znane. Sam rzeźbiarz pochodzący z Gryfowa jest trochę zapomniany. Brak literatury, katalogów z jego pracami i rozproszenie jego prac sprzyja zapomnieniu. Tak zawsze jest gdy sam artysta i jego serce oderwane jest od swoich korzeni. Jego znane rzeźby to - Die Reihergruppe, Der Knabe mit dem Salamander , Die Mauerläufer ,Der Heimkehrer ,Don Quichotte und Sancho Pansa.

Walter Vollant umiera w Goslar w 09 lipca 1980 roku. Czy jego Żołnierz wróci na cokół w gryfowskim parku ? Trudno powiedzieć ? To zależy od opini obecnych mieszkańców Gryfowa Śląskiego.

Żródło - Kulturportal West Ost - Idis B. Hartmann

Fachschule für Kunsthandwerker Jelenia Góra-Cieplice (Hirschberg-Warmbrunn), 1996.