Ciekawostki
Typografia

Kolej Przedgórza Izerskiego dzisiaj znajduje się w południowej części powiatu lwóweckiego i w południowo-wschodniej części powiatu lubańskiego (miasto Świeradów-Zdrój). Trasy budowane były etapami, najpierw odcinek z Gryfowa Śląskiego (Greiffenberg) do Mirska (Friedeberg), później z Mirska do Pobiednej (Wigandsthal) i z Mirska do Świeradowa-Zdrój (Bad Flinsberg). Ostatnia z tych odcinków, jako prywatne przedsięwzięcie, nosiła nazwę Isergebirgsbahn, czyli Kolej Izerska. Poniższy opis historii tras kolejowych zawiera polskie odpowiedniki niemieckich nazw miast i wsi. W dalszej części rozdziału nazwa „Kolej Izerska" będzie odnosić się do wszystkich opisywanych linii kolejowych. Powody powstania kolei Na terenie Pogórza Izerskiego, a ściślej, na Przedgórzu Izerskim, dobrze była rozwinięta sieć dróg kołowych. Przez miejscowości Świeradów, Krobica, Mroczkowice, Mirsk i Gryfów Śląski przebiegała tzw. szosa prowincjonalna, a Krobice z Łęczyną łączyła szosa powiatowa. Koszt utrzymania wszystkich dróg w południowej części dzisiejszego powiatu lwóweckiego wynosił ok. 550 tys. marek. Projektowana kolej mogła przejąć znaczną część przewożonych towarów, odciążając tym samym drogi. W XIX wieku ciężkie wozy konne niszczyły swymi kołami nawierzchnie dróg, zmuszając do ich ciągłych napraw. „Gęsta sieć drogowa była atutem przy staraniu się o uzyskanie koncesji na budowę kolei, ponieważ planowana linia miałaby korzystne połączenia z całym obszarem, co mogło zapewnić rentowność przedsięwzięcia. Tereny dzisiejszego południowego powiatu lwóweckiego, położone w dolinie górnej Kwisy były dobrze rozwinięte gospodarczo. Znajdowała się tu duża liczba zakładów przemysłowych, takich jak: młyny wodne, tartaki, wytwornie papki drzewnej, lniarnie, garbarnie, cegielnie, tkalnie. Wartki prąd Kwisy nadawał się do wykorzystania przemysłowego, jako siła napędowa maszyn i urządzeń, więc wzdłuż jej biegu wybudowano wiele fabryk. Stan ten miał się jeszcze polepszyć po spiętrzeniu Kwisy zaporą i utworzeniu zbiornika wodnego.Drobny przemysł coraz bardziej przegrywał rywalizacją z dużymi fabrykami w miastach, wyposażonych w wydajne maszyny i nowoczesne technologie. Na wsi sytuacja była trudniejsza, miejscowości się wyludniały powodując niedostatek siły roboczej i co za tym idzie wzrost jej ceny, a ziemie Przedgórza Izerskiego były terenami rolniczymi. Projektowana linia miała również służyć właśnie gospodarce rolnej, ułatwiając zbyt produktów. Kolej mogła również usprawnić transport drewna, pozyskiwanego z wielkich kompleksów leśnych. Dla przemysłu linia oznaczała natomiast usprawnienie przywozu surowców niezbędnych do produkcji, jak tez wywozu gotowych produktów. Ruch osobowy miał zaspokoić nie tylko potrzeby mieszkańców powiatu, ale także turystów i kuracjuszy. Natomiast zapotrzebowanie osób przyjezdnych wiązało się z dynamicznym rozwojem turystyki, wypoczynku i lecznictwa uzdrowiskowego. Na przełomie XIX i XX w. Góry Izerskie stanowiły, szczególnie dla mieszkańców dużych miast, sporą atrakcję, napływ turystów zwiększał się z roku na rok. Istniejące linie kolejowe tamtych lat umożliwiały dojazd do stacji w Jeleniej Górze, gdzie przybywało najwięcej podróżnych, traktując ją jako baza wypadowa w Karkonosze i Góry Izerskie. Dla przewiezienia wszystkich chętnych uruchomiono na odcinku Gryfów – Mirsk 19 par pociągów, a później do Pobiednej i Świeradowa-Zdrój. Żadna ówczesna kolejka w Prusach nie charakteryzowała się tak intensywnym ruchem. Najliczniejsze rzesze turystów kierowały się do Świeradowa, Czerniawy i kilku mniejszych letnisk górskich. Istniejący transport drogowy z przełomu XIX i XX wieku nie był w stanie zaspokoić wzrastających potrzeb. Budowa trasy Gryfów Śląski – Mirsk 5 października 1862 roku rozpoczęto budowę dworca kolejowego w Gryfowie Śląskim, a 20 września 1865 otwarto linię kolejową z Węglińca do Jeleniej Góry.O połączeniu Gryfowa z Mirskiem zadecydowano w 1882 r., wtedy podjęto decyzję o budowie linii kolejowej z Lwówka do Mirska przez Gryfów. Powodem tej decyzji było ożywienie lub wręcz uratowanie lokalnej gospodarki i zatrzymanie odpływu ludności. Był to okres, w którym chałupnicze metody tkactwa i włókiennictwa były wypierane przez zakłady włókiennicze, co powodowało zapaść w lokalnej gospodarce. Aby sfinansować połączenie, w 1880 r. został nałożony na cały ówczesny powiat lwówecki, specjalny podatek w wysokości 370 450 marek. Mirsk miał złożyć 38 000 marek. W sumie tej Zakłady Lniarskie w Mirsku, dobra Schaffgotschów oraz drobniejsze zakłady wytwórcze miały złożyć 21 300 marek. Pod zabudowę stacyjną w Mirsku miasto wydzieliło hektar gruntu, powstałego z zasypania "Lnianego Stawu", działkę tę oszacowano na 4000 marek. 1 listopada 1884 roku uroczyście otwarto linię kolejową z Gryfowa do Mirska, a o godzinie 12.30 nadjechał pierwszy pociąg z Gryfowa Śląskiego.Budynek dworca kolejowego był oddany do użytku 1 kwietnia 1906 roku, choć jeszcze w 1907 r. dobudowywano niektóre mniejsze pomieszczenia i budynki.

Dodaj komentarz