Ciekawostki
Typografia

Jeszcze w poniedziałek 07 mają 1945 roku na murach Gryfowa Śląskiego wisiały na murach i słupach ogłoszeniowych plakaty z rozpaczliwą odezwą, nieobecnego już wtedy - niemieckiego burmistrza Bartelsa do mieszkańców miasta. Gdy już o świcie w wtorek 08 mają 1945 roku, żołnierze radzieccy rozklejali plakaty z odezwą podpisaną przez dowódcę 1 ukraińskiego frontu Marszałka ZSSR.

Wtorek 08 maj 1945 rok – Do dowódcy Armii Środek feldmarszałka Schornera. Do dowódcy 4 niemieckiej armii pancernej. Do dowództwa 17 niemieckiej armii. Do generałów, oficerów, podoficerów i żołnierzy armii „Środek” Uważając dalszą walkę i stawianie oporu armiom sił sprzymierzonych ZSRR, Wielkiej Brytanii i USA za bezsensowną i i beznadziejną. Naczelne dowództwo wojsk niemieckich podpisało 07 mają 1945 roku w mieście Reims militarną kapitulację wszystkich niemieckich sił zbrojnych dotyczącą również frontu wschodniego. Ta bezwarunkowa kapitulacja wchodzi z życiem w dniu 08 mają 1945 roku o godzinie 23.00 czasu środkowoeuropejskiego. Proponuję by wszystkie niemieckie zgrupowania wojskowe do dnia 09 mają 1945 roku do godziny ósmej rano czasu Moskiewskiego zaprzestały działań wojennych i złożyły broń. Oficerowie i żołnierze mają oddać się do niewoli. W razie nieprzyjęcia warunków kapitulacji pełną odpowiedzialność i wynikłe z tej sytuacji konsekwencje ponosi dowództwo Armii „Środek” Podpisano – Dowódca I Frontu Ukraińskiego marszałek ZSRR Iwan Koniew.

W Gryfowie, w miarę stabilizacji sytuacji po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną zaczęto rozklejać plakaty z rozporządzeniami dotyczących bezpośrednio ludności cywilnej naszego miasta.

Piątek 11 mają 1945 rok. - Do obywateli miasta Gryfowa !!! Komendantura miasta rozkazuje możliwie jak najszybciej otworzyć sklepy i warsztaty rzemieślnicze. Przedtem jednak wszyscy właściciele przede wszystkim szewcy krawcy, piekarze mają zameldować się osobiście u komendanta. Natychmiast od dzisiaj ma być zorganizowana Miejska Straż Pożarna . Wyznaczone osoby mają stawić się do dyspozycji w urzędzie burmistrza przy ul. Lubańskiej 46. Wszystkie samochody ciężarowe, osobowe, motocykle, rowery mają od zaraz być zdane do Komendantury. Zepsute pojazdy należy zgłosić. Nie respektowanie tego zarządzenia będzie surowo ukarane. Wyłączone są pojazdy zaprzęgowe i wózki ręczne. Należy zorganizować służby porządkowe podległe komendanturze i stojące do dyspozycji siłom policyjnym. Oznaczenie służb porządkowych będzie jeszcze podane. Wszystkie aparaty telefoniczne z wyjątkiem tych aparatów telefonicznych przytwierdzonych do ścian mają być zdane. Kto posiada informacje o polach minowych i rozłożeniu min ma natychmiast zameldować w Komendanturze miasta.

Radia, aparaty telefoniczne, rowery sprzęt sportowy zdawany przez ludność niemiecką magazynowano na podwórzu hotelu „ Zu Burg” czyli za budynkiem dawnego kina „Tivoli”. Wiele jednak wartościowych rzeczy, ludność zakopywała. Żołnierze radzieccy a później przybyli Polacy przeszukiwali podejrzane miejsca długimi metalowymi prętami. Wkrótce na czele niemieckiej administracji niemieckiej, komendant miasta wyznaczył komisarycznego burmistrza. Został nim znany gryfowski komunista – Osvald Vogel

Poniedziałek 14 maj 1945 rok – Do obywateli miasta Gryfowa ! Odnośnie odezwy z dnia 13.5.1945 informuję. Wydawane będą po okazaniu dowodu tożsamości nowe Kartki na chleb. Na osobę przypada 400 gram chleba dziennie. Odnośnie służb porządkowych, wyznaczeni mężczyźni mają stawić się wraz znającym język rosyjski tłumaczem u urzędującego obecnie burmistrza. Przebywanie na ulicach miasta zostało przedłużone do godziny 23 wieczór. Wolne i opuszczone mieszkania muszą być zgłoszone do 15 mają do godziny 6 wieczór. Do tego samego czasu mają zgłosić się wszyscy prywatni krawcy i krawcowe.

Wtorek 15 maj 1945 rok. - Rozkaz dla miasta Gryfowa. Wszyscy mężczyźni w wieku 17 – 50 lat przebywający w mieście muszą się zameldować w komendanturze miasta w Ratuszu 19 mają do godziny 10 rano. Każdy ma zabrać z sobą łyżkę, kubek i prowiant na trzy dni. Niewykonanie tego rozkazu zostanie potraktowane jako niewypełnienie umowy kapitulacji i tym samym zostanie ukarane zgodnie z prawem wojennym.

Podpisano – szef garnizonu generał major Knjaskow

Z grupy przybyłych wybrano 20-stu mężczyzn. Zostali wywiezieni do Rosji, wróciło zaledwie kilku i to po paru latach. Reszta starszych mężczyzn została skierowana do prac usuwania umocnień przeciw czołgowych w wokół Gryfowa.

Środa 16 maj 1945 rok. - Do mieszkańców Gryfowa ! Kwatery dla żołnierzy przydziela komendantura wojskowa, samodzielne wynajmowanie mieszkań dla wojskowych jest zabronione. By przywrócić prawidłowe funkcjonowanie Urzędu Miasta działającego w interesie obywateli wzywa się mieszkańców do uregulowania zaległych rachunków i podatków. Punty kasowe są już czynne i znajdują się przy ulicy Lubańskiej 46. Od dzisiaj działają już służby porządkowe. Siedziba służb porządkowych znajduje się w rynku nr 35 w biurze sklepu tytoniowego Ahl. Urzęduje tam również tłumacz i doradca prawny. Potrzebne są osoby dorosłe ( mężczyźni i kobiety ) do pracy. Również młodociani w wieku 14 – 17 lat muszą zostać włączeni do prac porządkowych stosownie do ich wieku. Osoby te mają zgłosić się w ciągu trzech dni przed siedzibą burmistrza między godziną 5 rano a 6 wieczór. Mężczyźni z służb porządkowych mają za zadanie czuwać nad bezpieczeństwem, porządkiem i czystością na ulicach i placach naszego miasta. Ludność miasta prosi się by w miarę swoich możliwości wspomagały owe służby. Powołane są do ochrony mieszkań i kobiet. Przypadki plądrowania i bezprawnego przejęcia mieszkań przez osoby wojskowe należy zgłaszać do biura służb porządkowych. Mężczyźni będących w służbie porządkowej noszą na ręku czerwono – białe – czerwone opaski. Mają uprawnienia sił pomocniczych policji ich polecenia należy bezzwłocznie wykonywać. Nie wykonanie poleceń służb porządkowych będzie karane.

Poniedziałek 21 maj 1945 rok – Do mieszkańców miasta Gryfowa ! Wzywa się obywateli miasta do wypełniania na nowo kart meldunkowych, gdyż stare karty meldunkowe zostały zniszczone. W tym celu wszyscy przebywający w mieście mają między 23 a 30 mają od godziny 6 rano do godziny 8 wieczór osobiście zgłosić się w Urzędzie Miasta na ul. Lubańskiej 46 i wypełnić przygotowane już formularze i dokumenty. Obowiązek meldunkowy spoczywa na właścicielach domów. W razie nie wypełnienia obowiązku meldunkowego, należy liczyć się z ukaraniem i nieotrzymania kartek na żywność. Do organizowanej Miejskiej Straży Pożarnej potrzeba jeszcze mężczyzn i kobiet oraz młodocianych. Chętni są przyjmowani w biurze do spraw straży pożarnej na ul. Lubańskiej 46. Właścicieli sklepów wzywa się do otwarcia sklepów i w miarę możliwości organizowania towarów do sprzedaży. Sklepy mają być czynne od godziny 7 do 8 w razie nie przestrzegania godzin handlowych grozi kara do 1000 RM. O miejscach składowania lub magazynowania benzyny, oleju, mąki, zboża należy natychmiast informować urzędującego burmistrza. Zarządzenia okupacyjnych władz radzieckich należy bezwzględnie wykonywać i przestrzegać gdyż konsekwencje ponieść może nie tylko sam winowajca ale również cała społeczność gryfowska. Na drzwiach domów należy wywiesić informację że broń i amunicja oraz aparat radiowy, telefoniczny zostały oddane komendanturze wojskowej. Informacja taka może ustrzec przed rewizją i przeszukaniem domu i mieszkań. Odpowiedni formularz znajduje się u burmistrza.

Czwartek 24 maj 1945 rok – Do mieszkańców miasta Gryfowa ! Do komendanta miasta Gryfowa dochodzą informacje o plotkach rozchodzących się po mieście jakoby już niedługo miasto Gryfów ma przejść do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Jest to nieprawdą. Rozsiewanie takich wiadomości będzie karane. Nieprawdą jest jakoby żołnierze radzieccy rozstrzeliwali bez sądu kobiety niemieckie. Bez wyroku sądu nikt nie będzie ukarany. Informuję że rząd Radziecki nie walczy z narodem niemieckim, zwalcza tylko faszystowskie rządy i zwolenników tych rządów. W ostatnim czasie do Gryfowa przybyło wiele osób którzy nie spełnili obowiązku meldunkowego. Każdy obywatel miasta ma obowiązek wskazać takie osoby, które uchylają się od tego obowiązku. Wezwani do pracy kobiety i mężczyźni mają punktualnie o godzinie 7.00 czasu rosyjskiego zgłosić się z szpadlem i łopatą przed siedzibą komendantury gdzie będzie im przydzielona praca. Niepotrzebne osoby będą odesłane do domu. Obowiązkom meldunkowym i rejestracji podlegają mężczyźni w wieku 17 – 50 lat zwolnieni w ostatnim czasie z Wermachtu. Wzywa się właścicieli i dzierżawców pól uprawnych do zagospodarowania ugorów gdyż może dojść do kłopotów z zaopatrzeniem w żywność. Komendantura życzy sobie by odbywały się w tygodniu targi, gdzie chłopi z okolicznych wiosek wokół Gryfowa mogli sprzedawać swoje produkty które nie podlegają kontyngentowi.( Twaróg, ser, warzywa , owoce, ryby) Targi mają odbywać się w środę i w soboty od godziny 8.00. Każdy rolnik jest pod ochroną wojsk radzieckich. Już wkrótce w hotelu „zur Burg” dawne kino „Tivoli” będzie czynne kino. Zabronione jest pozdrowienie hitlerowskie. Gospody i hotele mają być w miarę możliwości czynne. W interesie zaopatrzenia ludności cywilnej w jajka, zarządza się by każdy hodowca drobiu między 28 mają a 17 czerwca od każdej nioski odstawił 8 jajek do punktu zbiórki jajek ul. Bornstr.11 w sklepie kupca Hagendorfa. Ubój kur niosek jest zabronione.

30 czerwiec 1945 rok – Władza w mieście Greifenberg przechodzi w ręce administracji Polskiej. W tym dniu zdjęty zostaje z stanowiska burmistrz Oskar Vogel jego miejsce powołano Stefana Mędrzyckiego. Przez pewien czas nasze miasto będzie nosić nazwę Gryfogóra.

Dodaj komentarz